Sürpriz Yumurtalar
(Easter Eggs)
Bilişim kelimesi bilmek fiilinin türetilmiş hali olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkçe eş kelimesi olarak çeşitli dillerde tam karşılığı benzer şekilde oluşan (Informatik-Alm, Informatique-Fr) “Enformatik” kelimesi de ayrıca tercih edilmektedir. ·Tam anlamıyla verinin işlenmesi anlamına gelen bu kavram insan hayatının en önemli evrelerinde kendini göstermektedir ve ileriki süreçte beklendiği üzere birçok bilim dalının temel dayanağı haline gelecektir. Bunun temel örneği olarak sıradan bir özgeçmişte bile Veri İşleme olgusunun karşılığı olarak IT (Information Technologies) kavramıyla karşılaşabilmekteyiz.
Bilişim, daha doğrusu teknoloji genel anlamda hayatı kolaylaştırmak ve hayatı düzenlemek için vardır ki bu durum kimsenin inkar edemeyeceği bir olgudur. Ancak bazen, olayların işin mutfağında çalışanlar için bir eğlence üssüne dönüştüğü durumlar da söz konusudur. Hayatın her alanında olduğu gibi, ortaya çıkan ürünün hazırlanması aşamasında beyin takımı çoğu zaman göz ardı edildiği gibi arka planda da kalmaya alışıktır oysa herkesin kaçırdığı bir gerçek vardır ki, yapılan her işte ve hizmette birilerinin gizli bir imzası vardır. Görmek ya da görmemek size kalmış…
Bilişim alanında gizli imzaları görebilmenin yolu sürpriz yumurtaları fark edebilmekle mümkün olmaktadır. Buradaki sürpriz yumurta kavramından anlatılmak istenen, herhangi bir yazılımda, klavye ve mouse kombinasyonları vasıtasıyla bazen o programa özgü bilgilendirmenin yapıldığı bazen ise sizlere eğlenceli ve şaşırtıcı anlar yaşatabilecek gizemlerin bulunduğu eklentilerdir.
ÖRNEK 1: Yazı yazma işlevi ile hemen her bilgisayarda kurulu olan ve hayatımızı gerçekten kolaylaştıran bir yazılım olan MS OFFICE içerisinde boş bir Microsoft Word belgesi açın. Sayfaya· “=rand(200,2)” ifadesini yazın ve “enter” tuşuna basın. Karşınıza dört sayfa boyunca;
“The quick brown fox jumps over the lazy dog.” ifadesinin yazılı olduğu bir bölüm oluşacaktır. Türkçe versiyonlarda ise· "Hızlı kahverengi tilki tembel köpeğin üstünden atlar.” ifadesini göreceksiniz.
Buradaki amaç, İngilizce metne dikkat edildiğinde alfabedeki tüm harflerin olduğu en kısa cümleyi gösterebilmektir. (Belirtilen bu İngilizce cümle 19 yy.’da daktilo kullanımın yaygınlaşmaya başlamasıyla birlikte standart test cümlesi olarak kullanılmıştır.) Bu sayede kullanıcı herhangi bir yazı yazma zahmetinde bulunmadan karakterler üzerinde yazı tipi, punto gibi değişiklikleri yapabilir ve sonucu gözlemleyebilir. Ancak cümlenin Türkçe çevirisinde herhangi bir anlam bulunmamakta ve bire bir çeviri örneği olarak yansımaktadır. J
ÖRNEK 2: Windows XP işletim sistemi’nin kurulu olduğu bir bilgisayarda, standart olarak kurulu bulunan Başlat/Programlar/Donatılar dizinindeki “Not Defteri” programını açın. Metin içerik bölümüne· “bush hid the facts” yazın.(Türkçesi: Bush gerçekleri sakladı) Dosyayı herhangi bir isimle masaüstüne kaydedin. Dosyayı tekrar açın ve sizin yazdığınız ama okuyamadığınız yazı sizi şaşırtsın.J
Aslında bu durum bir sürpriz yumurta olarak değerlendirilmeyebilir çünkü 4-3-3-5 karakter kodlamasında yazdığınız metinler genelde aynı sonucu verecektir. Bunun sebebi ise programın metin kodlama hatası oluşturmasıdır.
ÖRNEK 3:· Internette sörf yapmamızı sağlayan tarayıcıları hepimiz biliyoruz. Bunlardan en klasik örneğin de Internet Explorer olduğunun farkındayız. Ancak son zamanlarda büyük gelişim gösteren ve kullanıcı sayısı oldukça artan bir tarayıcı olan FIREFOX ile ilgili sürpriz yumurta gerçekten çok ilginç;
Firefox programını çalıştırın, internet sitelerine ulaşmak için kullandığınız adres satırına “about kitchensink” ifadesini yazın ve “enter” tuşuna basın. Karşınıza gelen animasyon sizi şaşırtacaktır
ÖRNEK 4: Yine aynı şekilde Firefox adres satırına “about:mozilla” yazın ve enter tuşu ile karşınıza gelen ekranda aşağıdaki ifadeyi görün J
(Mammon uyudu. Yeniden doğan dev hayvan tüm Dünya'ya yayıldı ve onu destekleyenlerin sayısı arttı. Varlıklarını duyurdular ve tilki kurnazlığıyla ekinleri ateşe kurban ettiler. Kutsal sözlerin rehberliğinde kendilerine yeni bir dünya yarattılar ve çocuklarına dev hayvandan bahsettiler. Mammon uyandı, ama o artık takipçiden başka hiçbir şey değildi).
ÖRNEK 5: Hepimizin bilgisayarında kurulu olan ve müzik dinlemekte kullandığımız Winamp isimli program da aslında bize sürpriz yapmayı seviyor. Deneyin görün;
Winamp üzerinden şarkı dinlerken, şarkı listesinden herhangi bir şarkıyı çift tıklayın yani istediğiniz şarkıyı çalmaya başlayın. Şarkı çalarken büyük harflerle
“NUL (ESC) L (ESC) SOFT” yazın. (ESC tuşu siz L harfine bastığınızda açılan pencereyi kapatmak içindir. Klavye ile ESC yazmayın sadece ESC tuşuna basın)
Bu aşamadan sonra Winamp ana penceresinin şarkının bas düzeyine göre yanıp söndüğünü görebilirsiniz. Bu özelliği kapatmak için aynı yöntemi tekrar uygulayınız. J
ÖRNEK 6: Windows XP İşletim Sistemi sizler için hoş bir müzik barındırmakta ve dinlemeniz için sizleri bekliyor. Yapmanız gereken tek şey Bilgisayarım’a çift tıklayıp açılan pencerede adres satırına;
“C:\WINDOWS\system32\oobe\images\title.wma” yazıp “enter” tuşuna basmak…
ÖRNEK 7: Winamp ile müzik dinlerken oyun oynamak isterseniz; program üzerinde sağ tıklayın “özellikler”’i tıklayın, Plugins’ bölümü altındaki “input” seçeneğini işaretleyin. Sağ tarafta açılan listede Nullsoft Vorbis Decoder yazısını seçip hemen aşağıda bulunan about(hakkında) tuşuna basın karşınıza gelen pencerede bir balık resmi sizin mouse tıklama hızınızı ölçmek için yarışmanızı bekliyor olacak. İyi eğlenceler…
Son olarak: Popüler arama motorumuz GOOGLE da sürpriz yumurtalara sahip. Yapmanız gereken arama satırına aşağıdakilerden istediğiniz bir tanesini yazıp “Şansımı Denemek İstiyorum” butonuna tıklamak.
xx-klingon
xx-piglatin
google gothic
google loco
google l33t
google bsd